Sơn chống cháy cho kết cấu thép là một giải pháp phòng cháy chữa cháy (PCCC) thụ động, có vai trò bảo vệ tính toàn vẹn của công trình khi có hỏa hoạn xảy ra. Lớp sơn này hoạt động bằng cách phồng nở khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, từ đó tạo ra một rào cản cách nhiệt vững chắc giúp kết cấu thép chịu lửa được lâu hơn, ngăn chặn nguy cơ sụp đổ và cung cấp thời gian quý báu cho việc thoát nạn.
Hiện nay, sơn chống cháy là yêu cầu an toàn cực kỳ quan trọng và mang tính bắt buộc trong công trình xây dựng hiện đại (Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và QCVN 06:2022/BXD).
Bài viết này sẽ là một cẩm nang toàn diện, giúp bạn hiểu rõ mọi khía cạnh của giải pháp an toàn quan trọng này. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu định nghĩa và cơ chế hoạt động của sơn chống cháy, phân tích tầm quan trọng của nó đối với công trình kết cấu thép, cập nhật các quy định pháp luật liên quan, hướng dẫn quy trình thi công chuẩn kỹ thuật và cuối cùng là điểm qua những sản phẩm uy tín nhất trên thị trường hiện nay.
Cùng Khối Lập Phương khám phá ngay sau đây!

Sơn chống cháy công trình kết cấu thép
Sơn chống cháy là một hệ thống vật liệu phủ bề mặt chuyên dụng, hoạt động dựa trên cơ chế hóa học để bảo vệ các vật liệu nền như thép khỏi tác động phá hủy của nhiệt độ cao. Khác với sơn thông thường, thành phần của sơn chống cháy chứa các hợp chất đặc biệt sẽ phản ứng khi nhiệt độ bề mặt vượt ngưỡng 200-250°C.
Tại nhiệt độ này, một phản ứng thu nhiệt (endothermic reaction) diễn ra, khiến màng sơn phồng nở lên gấp 50 đến 100 lần độ dày ban đầu. Quá trình này tạo ra một lớp than hóa (char layer) xốp với cấu trúc tổ ong, có độ dẫn nhiệt cực thấp.
Lớp than hóa này hoạt động như một tấm khiên cách nhiệt hiệu quả, làm chậm đáng kể quá trình truyền nhiệt từ ngọn lửa đến vật liệu nền, giúp kết cấu thép duy trì được độ bền cơ học trong một khoảng thời gian nhất định theo yêu cầu.
Việc thi công sơn chống cháy cho kết cấu thép là một yêu cầu an toàn cực kỳ quan trọng và mang tính bắt buộc trong xây dựng hiện đại. Mặc dù thép là vật liệu không cháy, nó sẽ mất đi hơn 50% cường độ chịu lực khi nhiệt độ môi trường đạt đến ngưỡng tới hạn khoảng 550°C, một mức nhiệt mà các đám cháy thông thường dễ dàng vượt qua.
Nếu không có lớp bảo vệ, sự mất mát cường độ này sẽ dẫn đến biến dạng và sụp đổ toàn bộ công trình một cách nhanh chóng. Sơn chống cháy hoạt động như một lớp “áo giáp” bảo vệ, trì hoãn hiệu quả việc thép bị nung nóng.
Ví dụ, một kết cấu thép được sơn chống cháy đạt tiêu chuẩn R90 có thể duy trì sự ổn định trong ít nhất 90 phút, đủ thời gian để sơ tán an toàn và cho phép lực lượng PCCC can thiệp.
Những lợi ích chính của việc sử dụng sơn chống cháy bao gồm:

Các quy định về sơn chống cháy kết cấu thép tại Việt Nam được nêu rõ trong các văn bản pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhằm thiết lập một khung pháp lý chặt chẽ để đảm bảo an toàn cháy. Các văn bản cốt lõi mà bạn cần quan tâm là Nghị định 136/2020/NĐ-CP và QCVN 06:2022/BXD.
Những quy định này không chỉ áp dụng cho công trình xây mới mà còn cho cả các công trình cải tạo, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt từ chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và nhà thầu thi công.
Dưới đây là bảng tóm tắt các quy định cốt lõi bạn cần nắm vững:
|
Văn Bản Pháp Luật / Quy Chuẩn |
Nội Dung Chính |
Yêu Cầu Cụ Thể |
|
Nghị định 136/2020/NĐ-CP |
Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC. |
|
|
QCVN 06:2022/BXD |
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về An toàn cháy cho nhà và công trình. |
|
|
TCVN 9311-1:2012 |
Thử nghiệm chịu lửa – Các bộ phận kết cấu của tòa nhà. |
|
|
Một điểm quan trọng trong QCVN 06:2022/BXD là việc xác định giới hạn chịu lửa yêu cầu (ví dụ R90, tương đương 90 phút). Dựa trên giới hạn này, đơn vị thiết kế sẽ tính toán độ dày màng sơn khô (Dry Film Thickness – DFT) cần thiết cho từng loại cấu kiện thép, một thông số phụ thuộc chặt chẽ vào chỉ số tiết diện A/P (tỷ lệ giữa chu vi tiếp xúc lửa và diện tích mặt cắt ngang của thép). |
||
Để lớp sơn chống cháy phát huy tối đa hiệu quả và được cơ quan chức năng nghiệm thu, việc tuân thủ một quy trình thi công chuẩn kỹ thuật là điều kiện tiên quyết. Quy trình này đảm bảo chất lượng và độ bền của toàn bộ hệ thống sơn, bao gồm 5 bước cốt lõi từ khâu chuẩn bị đến hoàn thiện.
Xử lý bề mặt là bước đầu tiên và quan trọng nhất, quyết định đến độ bám dính và tuổi thọ của toàn bộ hệ thống sơn. Công đoạn này yêu cầu làm sạch hoàn toàn bề mặt kết cấu thép khỏi dầu mỡ, bụi bẩn, và đặc biệt là lớp rỉ sét.
Tiêu chuẩn làm sạch bề mặt phổ biến và được yêu cầu cao nhất là tiêu chuẩn Thụy Điển SA 2.5, thường được thực hiện bằng phương pháp phun cát hoặc phun hạt mài để tạo ra bề mặt kim loại trắng với độ nhám phù hợp. Sau khi làm sạch, bề mặt phải được sơn lót trong vòng 4 giờ để ngăn ngừa rỉ sét tái phát.
Lớp sơn lót chống rỉ, thường là loại sơn epoxy hai thành phần, được thi công ngay sau khi làm sạch để bảo vệ thép khỏi ăn mòn và tăng cường độ bám dính. Lớp lót này đóng vai trò là lớp trung gian, tạo ra một cầu nối vững chắc giữa bề mặt thép và lớp sơn chống cháy.
Việc thi công thường được thực hiện bằng máy phun sơn áp lực cao để đảm bảo màng sơn đồng đều, với độ dày màng sơn khô (DFT) tiêu chuẩn dao động trong khoảng 50 – 80 micromet (µm).
Thi công các lớp sơn chống cháy là công đoạn trung tâm, đòi hỏi kỹ thuật viên phải phun sơn từng lớp để đạt được tổng độ dày màng sơn khô (DFT) theo đúng thiết kế PCCC. Độ dày này được tính toán dựa trên giới hạn chịu lửa yêu cầu (EI60, EI90, EI120) và chỉ số tiết diện A/P của từng cấu kiện.
Mỗi lớp sơn phải được thi công cách nhau một khoảng thời gian nhất định để đảm bảo lớp trước đã khô, tránh tình trạng chảy xệ và đảm bảo chất lượng màng sơn.
Lớp sơn phủ màu hoàn thiện không chỉ mang lại giá trị thẩm mỹ mà còn có chức năng bảo vệ lớp sơn chống cháy bên dưới khỏi các tác động của môi trường. Lớp sơn này, thường là sơn gốc polyurethane (PU), sẽ tạo thành một màng chắn bền bỉ chống lại độ ẩm, hóa chất, và đặc biệt là tia cực tím (UV).
Nó giúp đảm bảo tuổi thọ và hiệu quả của toàn bộ hệ thống sơn trong dài hạn, với độ dày tiêu chuẩn thường là 40 – 60 µm.
Giai đoạn cuối cùng là kiểm tra, đo đạc và nghiệm thu toàn bộ bề mặt đã thi công để đảm bảo các thông số kỹ thuật đều tuân thủ chính xác theo hồ sơ thiết kế. Đơn vị thi công sẽ phối hợp với chủ đầu tư và tư vấn giám sát để tiến hành đo đạc độ dày màng sơn khô (DFT) tại các vị trí trọng yếu.
Kết quả đo đạc sẽ được ghi lại trong biên bản nghiệm thu, là cơ sở pháp lý quan trọng để hoàn thành hạng mục PCCC cho công trình.

Thi công sơn chống cháy kết cấu thép
Danh sách dưới đây bao gồm 7 sản phẩm đa dạng từ các thương hiệu uy tín của Hàn Quốc, Đài Loan và cả những sản phẩm chất lượng cao được sản xuất tại Việt Nam, đáp ứng nhiều phân khúc và yêu cầu khác nhau.
Sơn chống cháy NTS-101 là một sản phẩm được sản xuất trong nước, đã khẳng định được vị thế trên thị trường nhờ vào chất lượng ổn định và giá thành hợp lý. Đây là lựa chọn phổ biến cho nhiều công trình dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam yêu cầu giải pháp PCCC hiệu quả và kinh tế.

Sơn chống cháy NTS – 101
Thông tin về sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
NTS |
|
Nguồn gốc |
Việt Nam |
|
Hệ sơn |
Gốc dầu |
|
Định mức tham khảo |
~1.5 – 1.8 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R60 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Đã được kiểm định bởi Cục Cảnh sát PCCC và CNCH theo TCVN 9311-1:2012. |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
ICONER SG1 là một trong những dòng sơn chống cháy gốc dầu đến từ thương hiệu Samhwa (Hàn Quốc), rất được ưa chuộng tại các dự án nhà xưởng công nghiệp và nhà thép tiền chế. Sản phẩm nổi bật với khả năng thi công nhanh và màng sơn sau khi hoàn thiện có độ cứng và độ bám dính cao.
Sơn chống cháy ICONER SG1
Thông tin sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
Samhwa |
|
Nguồn gốc |
Hàn Quốc |
|
Hệ sơn |
Gốc dầu (Acrylic) |
|
Định mức tham khảo |
~2.7 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R90 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Đã được kiểm định theo tiêu chuẩn Việt Nam và các chứng chỉ quốc tế. |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
KCC Firemask là dòng sơn chống cháy hệ Epoxy 2 thành phần cao cấp đến từ tập đoàn KCC (Hàn Quốc). Đây là giải pháp được tin dùng cho các công trình có yêu cầu kỹ thuật cao, cần độ bền vượt trội và khả năng chống chịu va đập, mài mòn tốt như các khu vực bán ngoài trời, nhà máy hóa chất.

Sơn chống cháy KCC Firemask SQ
Thông tin sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
KCC |
|
Nguồn gốc |
Hàn Quốc |
|
Hệ sơn |
Gốc dầu (Epoxy 2 thành phần) |
|
Định mức tham khảo |
~2.6 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R90 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Có đầy đủ kiểm định theo TCVN 9311 và các chứng chỉ quốc tế uy tín (UL, Lloyd’s). |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
FLAMECHECK SVH-250 là một sản phẩm sơn chống cháy gốc nước của Samhwa, được phát triển nhằm đáp ứng các yêu cầu về công trình xanh và an toàn cho người thi công. Sản phẩm phù hợp cho các công trình có yêu cầu cao về môi trường như bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại.

Sơn chống cháy Samhwa FLAMECHECK SVH-250
Thông tin sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
KCC |
|
Nguồn gốc |
Hàn Quốc |
|
Hệ sơn |
Gốc nước |
|
Định mức tham khảo |
~2.9 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R90 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Đã được kiểm định theo tiêu chuẩn Việt Nam. |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
Sơn chống cháy 3P là một sản phẩm nội địa khác, được phát triển và tối ưu hóa cho điều kiện khí hậu và tiêu chuẩn xây dựng tại Việt Nam. Sản phẩm này cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc tầm trung, là một giải pháp cân bằng giữa chi phí và hiệu quả.

Sơn chống cháy 3P
Thông tin sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
3P |
|
Nguồn gốc |
Việt Nam |
|
Hệ sơn |
Gốc dầu |
|
Định mức tham khảo |
~1.7 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R60 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Có giấy chứng nhận kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH. |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
Rainbow là thương hiệu sơn lớn và lâu đời đến từ Đài Loan. Sản phẩm sơn chống cháy Rainbow FM-1000 là loại sơn gốc nước, được biết đến với chất lượng ổn định và đã được sử dụng tại nhiều công trình lớn ở Việt Nam.

Sơn chống cháy Rainbow FM – 1000
Thông tin sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
Rainbow |
|
Nguồn gốc |
Đài Loan |
|
Hệ sơn |
Gốc nước |
|
Định mức tham khảo |
~2.8 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R90 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Đầy đủ kiểm định theo tiêu chuẩn Việt Nam và các tiêu chuẩn quốc tế khác. |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
Sơn chống cháy SHP-WB là một sản phẩm gốc nước được sản xuất trong nước, là giải pháp “xanh” cho các công trình hiện đại. Sản phẩm này đang dần trở nên phổ biến nhờ xu hướng sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường ngày càng tăng.

Sơn chống cháy SHP WB
Thông tin sản phẩm:
|
Tiêu Chí |
Thông Tin Chi Tiết |
|
Thương hiệu |
SHP (Sơn Hải Phòng) |
|
Nguồn gốc |
Việt Nam |
|
Hệ sơn |
Gốc nước |
|
Định mức tham khảo |
~2.0 kg/m² để đạt giới hạn chịu lửa R60 |
|
Tiêu chuẩn kiểm định |
Đã được kiểm định bởi Cục Cảnh sát PCCC và CNCH. |
Ưu điểm:
Lưu ý khi sử dụng:
Để lựa chọn sơn chống cháy phù hợp, cần xem xét các yếu tố sau: giới hạn chịu lửa yêu cầu, môi trường sử dụng, hồ sơ pháp lý và kiểm định, và dự toán ngân sách.
Việc lựa chọn sơn chống cháy là một hạng mục đầu tư cho sự an toàn. Hãy luôn ưu tiên các sản phẩm có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng và làm việc với các đơn vị thi công chuyên nghiệp để đảm bảo công trình của bạn được bảo vệ một cách tốt nhất.

Lưu ý thi cống sơn chống cháy kết cấu thép
Hiệu quả của sơn chống cháy phụ thuộc vào độ dày màng sơn khô (DFT), chỉ số tiết diện A/P của thép, chất lượng bề mặt trước khi thi công, và điều kiện môi trường trong quá trình thi công. Ví dụ, nếu bề mặt thép không được làm sạch đúng tiêu chuẩn SA 2.5, độ bám dính của sơn sẽ giảm, làm giảm khả năng bảo vệ. Tham khảo thêm tại bài viết: Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sơn thi công.
Chi phí thi công dao động từ 250.000 VNĐ/m² đến 800.000 VNĐ/m², tùy thuộc vào loại sơn, giới hạn chịu lửa (R60, R90, R120), và điều kiện thi công. Các sản phẩm cao cấp như KCC Firemask thường có giá cao hơn nhưng mang lại độ bền và hiệu quả vượt trội. Tham khảo 1kg sơn được bao nhiêu m2 để tính toán chi phí hợp lý.
Lớp sơn chống cháy cần được kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần hoặc sau mỗi sự cố như va đập, cháy nhỏ. Các bước kiểm tra bao gồm đo độ dày màng sơn khô (DFT) bằng máy đo chuyên dụng và kiểm tra bằng mắt thường để phát hiện sơn bong tróc, nứt gãy.
Môi trường có độ ẩm cao, tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời hoặc hóa chất ăn mòn có thể làm giảm tuổi thọ của sơn. Trong điều kiện khắc nghiệt, cần sử dụng lớp sơn phủ bảo vệ như polyurethane (PU) để tăng độ bền.
Các lỗi phổ biến bao gồm:
Sơn chống cháy được sử dụng rộng rãi trong:
Các vật liệu chống cháy ngoài sơn gồm:
Mỗi loại phù hợp với các ứng dụng như cách nhiệt, vách ngăn, hoặc trần trong công trình PCCC.
Sơn chống cháy gốc nước có hàm lượng VOC (hợp chất hữu cơ dễ bay hơi) thấp, thân thiện với môi trường hơn so với sơn gốc dầu. Tuy nhiên, cần xử lý chất thải thi công đúng cách để tránh ô nhiễm.
Chi phí tổng thể bao gồm:
Có, sơn chống cháy cũng được sử dụng cho gỗ, bê tông, và vật liệu composite, nhưng cần chọn loại sơn chống cháy chuyên dụng phù hợp với từng vật liệu.
Khối Lập Phương là đại lý sơn chính hãng của nhiều thương hiệu nổi tiếng, bao gồm các dòng sơn chống cháy chất lượng cao như KCC, Jotun, Fireguard. Chúng tôi cung cấp sản phẩm đạt tiêu chuẩn kiểm định từ Cục Cảnh Sát PCCC và CNCH, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, giá cả cạnh tranh, và hỗ trợ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu.
Liên hệ để được tư vấn tốt nhất!